MARATHI ARTICLES

paa{]sa

taovhacaa à Aa

mao maihnaa saMpata Aalaa AsataanaahI baahor rNarNataM {na Aaho, SaaLaMnaa sauÕËa Aahotaca, yaa ASyaa dupaarI maajaGaratalyaa gaarvyaata gallaItalyaa ima~a maOi~aNaI ikMxvaa Aalaolao paahuNao naataovaa[-kx yaaMcyaabaraobar pa

jara paavasaacaa jaaor vaaZtaao, qaoMba jaasta Tpaaoro haotaata, hataavar jaaorata maar basaayalaa laagataao, iTparIhI jaasta jaaorata Aavaaja kxr] laagatao AaiNa kxaya? gaara vaocaNyaasaazI sagaLËaMcaI QaDpaD saur] haotao, gaara CaoTËa, lahana AsataIla tar hataataca {YNataonao ivataLtaata, paNa maaozËa AsataIla tar fuxlapaa~aata jamaa kxrNyaacaI QaDpaD saur] haotao, maga paazIvarcao GaamaaoLohI Taocaonaasao haotao.

Asaa Aamacaa taovhacaa paa{]sa! nagarsaarKyaa kxaorDËa hvaota baalapaNa gaolyaamauLo +a vaaLvaacyaa paavasaacaa AnauBava satata yaayacaa, AajahI mao maihnaa saMpata Aalaa kxI maI tyaa vaaLvaacyaa paavasaacyaa AazvaNaIta rmatao. taao ivajaaMcaa kxDkxDaT, ZgaaMcaa gaDgaDaT, saaosaaTËacaa vaara, iTpa%yaaMcaa Aavaaja Aazvataao. tyaanaMtar SaaLa kxa^laojao\sa jaUna maihnyaata saur] haotaanaa paavasaalaa vaogavaogaLo rMga imasaLayalaa laagataata, nagarlaa paa{]sa kxmaI AaiNa SaaLa javaL Asalyaanao Aamhalaa C~aIcaI caOna kxQaIca kxrayalaa imaLalaI naahI. kxarNa paavasaacaI sar saMpalyaavar paLta paLta SaaLota jaaNao ikMxvaa yaoNao ho gaRhItaca Qarlaolao Asaayacao. nagarsaarKyaa ‘ronaSa^DaomaQyao’ Asalaolyaa gaavaata paa{]sa kxmaIca Asataao. tyaamauLo mauMba[-saarKaI jaUna ikMxvaa jaulaO maQyao paavasaamauLo “SaaLolaa sauÕI” ASaI majaa Aamhalaa kxQaIca {paBaaogaayalaa imaLta nasao, paNa kxa^laojaata AsataanaahI lahana maulaasaarKa paavasaata naacaayalaa AavaDayaca AaiNa vaaLvaacyaa iTpa%yaaMcaa naad kxanaata iSarlaa kxI

paa{]sa Aalaa, vaara Aalaa, paana laagalao naacaU!

qaoMba Tpaaoro gaaoro gaaoro, BarBar gaara vaocaU ||

ASaI Avasqaa haota Asao. tyaa vayaata paavasaata iBajalyaanao sadI- JaalaolaI vya>xI maaJyaatarI pahaNyaata naahI. Asa kxaOtaukx tyaavaoLcyaa paavasaata navhtaca. paNa paa{]sa paDUna gaolyaavar sagaL kxsa sauMdr, svacC, rmya, saujalaama, saufxlaama haota Asao ho maa~a na@kxI.

darata, AMgaNaata paarIjaatakxacaa saDa paDayalaa laagao. daravarcyaa jaa[-, jau[-, camaolaI saugaMQa {QaLta AaiNa ra~a paDayalaa laagalyaavar AakxaSaatalyaa caaMdNyaa taaoDUna AMgaavar imarvata, rstyaavar baucaacyaa fuxlaaMcaa gaailacaa AMqarlaolaa Asao. Asao vaOBava taovhacyaa paavasaataca saRYTI {QaLta Asalyaanao taao paa{]sa pauZIla AayauYyaacaa zovaa banalaa tar navala kxaoNatao?

lagna Jaalyaavar mauMba[-laa Aalyaavar eipa`la saMpalyaavar sagaLIkxDo cacaa- eokUx yao{] laagatao, kxI paa{]sa kxQaI yaoNaar? mao maihnyaapaasaUnaca taao kuxzo Aaho? kxQaI pauZo sarkxNaar? yaaMcao AMdaja, BaivaYya, zaokxtaaLo maaMDlao jaataanaa baGaUna malaa navalaca vaaTayaca. roiDAao, paopar yaata yaacyaa cacaa- rMgalaolyaa eokxtaanaa vaacataanaa malaa vaaTayaca kxI yaavar evaZM baaolaNyaasaarKa kxaya Aaho, maansaUna Baagaatalaa paa{]sa baoBarvaSyaacaa Aaho ho KarM! paNa tyaavar evaZI mallaanaaqaI kxSyaalaa hvaI!

paNa maulaM SaaLota jaayalaa laagalyaavar AaiNa maI naaokxrI kxrayalaa laagalyaavar nakxLta maI hI yaa cacao-ta AaoZlaI jaayalaa laagalao. maI hI maaJaI matao maaMDU laagalao. maaJao AMdaja maI hI saaMgaayalaa laagalao, AaiNa jaUna jaulaO, Aa^gasT AaiNa AQaa- sapToMbar ho xpaavasaaLI maihnao manaata r]MjaI GaalaU laagalao. vaoLapa~akx zrvataanaa, kxaya-k`xma zrvataanaa, pargaavaI jaataanaa yaa maihnyaaMnaa AaiNa paDNaa%yaa paavasaalaa gaRhIta Qar] laagalao, Asaa ha Aa

mauMba[-caa paa{]sa maa~a fxarca rMgatadar Asataao. [qao gaaraMcaa vaYaa-va kxQaIca haota naahI, paNa ivajaaMcaa kxDkxDaT, ZgaaMcaa gaDgaDaT AaiNa saaosaaTËacaa vaara pauZo salaamaIlaa yaotaata AaiNa paavasaacyaa AagamanaacaI vadI- dotaata. paNa tarI mauMba[-caa paa{]sa drvaYaI- vaogavaogaLo rMga daKavataao. kxQaI kxQaI AgadI vaoLovar hjar hao{]na maga maaozËa rjaovar jaataao, tar kxQaI 10 tao 15 idvasa vaaT pahayalaa laavaUna maga jaaordar kxaosaLtaao. kxQaI kxQaI idvasaBar kxDkx {]na paDlyaavar saMQyaakxaLI naomaanao kxaosaLtaao AaiNa savaa-Mca GarI jaaNyaaca vaoLapa~akx ibaGaDvaUna Takxtaao. ASaI gammata koxlyaavar 15 à20 idvasa dDI maartaao. kxQaI kxQaI 2à3 idvasara~a [takxa kxaosaLtaao kxI saarI mauMba[- vaahUna jaatao kxI kxaya Asao vaaTtao. Asaa ha rgaola AaiNa rMgaola paa{]sa!

tarIhI samaud`ikxnaarI +a paavasaaLËataIla paa{]sa inaraLaca vaaTtaao, BartaIcyaa laaTaMcao naRtya AtyaMta pa`oXaiNaya idsata Asaola tar tao paavasaaLËataca AaiNa tao hI vaTpaaOiNa-maocyaa Aasapaasaca! tao naRtya KaraoKarca laXa vaoQaNaaro Asatao, tao baGaayalaa samaud`ikxnaarIca jaayalaa hvao, tasaca jar saMQyaakxaLI samaud`kxÕËavar basalaao tar Qaavata yaoNaara paa{]sa ho dRYya [tar kuxzo hI idsaNar naahI tao paavasaaLËataca Aapalyaalaa idsaU Sakxta. Asa ho rtnaakxraca ivalaaoBanaIya vaOBava AapaNa makxrMdvaasaIya {paBaaogaU Sakxtaao. tyaasaazI Aapalyaalaa dUr jaaNyaacaI jar]rIca naahI.

paavasaaLËata paa{]sa paDta Asataanaa dUr DaoMgarda%yaataUna GaaTataUna idsaNaaro dRYya tar AapaNa ivasar]ca Sakxta naahI. QaUsar Jaalaolyaa pa`kxaSaata idsaNaarI DaoMgar raMga pahataanaa Aazvata kxI

DaoMgaracaI idsao dUr raMga|

kxajaLacaI jaNaU daT roGa ||

AaiNa ASaa +a QaUsar kxatarvaoLosaca ekxdma ipavaLa ikMxvaa gaulaabaI pa`kxaSa yaotaao AaiNa taao paahtaanaa mana AanaMdanao Bar]na jaata. ASaa pa`kxaSaata maaokxLyaa maOdanaavar ikMxvaa rstyaavar ifxrayalaa imaLala tar taao AnauBava Sabdata saaMgaNa kxzINaca! taao {paBaaogaunaca lauTayacaa Asataao.

paavasaacaa maI Gaotalaolaa AnauBava AaiNa malaa AalaolaI AnauBautaI maI saaMgatao, 1 sapToMbarcaI taarIKa haotaI, paa{]sa javaL javaL saMpalaaca Asa vaaTta haota. mhNaUna tauMgaaroEvaralaa AamacaI iSaXakxaMcaI sahla zrvalaI. Aamacyaa daonhI basaosa mauMba[-baahor gaolyaavar kxahIca kxlpanaa nasataanaa ekxdma QauMvaaQaar paa{]sa saur] Jaalaa. vasa[-javaL TokxDIvar ekx Dakx baMgalaa Aaho. itaqao cahafxraL, jaovaNa Asaa kxaya-k`xma zrlaa haotaa. gaolyaavar caha Jaalyaavar paa{]sa qaaMbalaa AaiNa AamhI tauMgaaroEvarlaa jaaNyaasaazI inaGaalaao. basaosa AQyaa- vaaTovarca saaoDavyaa laagalyaa kxarNa pauZo icaKala haotaa, ekx AaoZa haotaa. AaoZËalaa gauZGaaBar paaNaI haotao tyaataUna AamhI taSaaca pauZo inaGaalaao, tar pauZo AsaNaaro AaohaoL Kaupa maaozo AaiNa Kaaola Jaalao haotao. tasaoca DaoMgaravar]na paaNyaacao laaoT yaota haotao AaiNa vaaThI fxar inasarDI JaalaI haotaI. mhNaUna maagao ifxrlaao tar AaQaI jyaa AaoZËalaa gauZGaaBar paaNaI haotao tao Aataa maaJyaa kxmaro[takox Jaalao haotao. tar kxahIMcyaa gaLËa[takox haotao.

maga javaLca ekx SaMkxracao do{]L haotao itaqao Aamha 20 25 jaNaIMcaa GaoLkxa gaolaa tar AatamaQao baOragaI icalaIma, gaaMjaa AaoZta basalao haotao. tyaaMnaIhI ‘Aavaao bahonajaI’ mhNata AamhaMlaa basaayalaa kxaMbaLo TakUxna idlaI. paa{]sahI Kaupa paDayalaa laagalaa. taovaZËata ekx KaoDUna itaqao Aalaa AaiNa mhNaalaa maI taumhaMlaa rstyaapaya-Mta saaoDtaao, paNa vaaT jaMgalaataUna Aaho, paayavaaTonao jaavao laagaola, AaiNa itaqao ikxtaI vaoL basaNaar, iSavaaya Aamacaa ga`upahI maaoza haotaa tyaamauLo iBataI vaaTlaI naahI.

javaL javaL ekx taasa AamhI jaMgalaataUna rpaoT kxr]na rstyaavar Aalaao. mauMba[-javaL tauMgaaroEvarcyaa pairsarata [takox daT jaMgala Aaho yaacaI kxQaI kxlpanaahI navhtaI. rstyaata paaNyaacao paaT vahata haotao. tao AaohaoL AaolaaMDavao laagalao. jaMgalaacyaa svacC Jaalaolyaa JaaDaMvarIla paanaaMcyaa ihrvyaa CTa, jaMgalaacaa maadkx vaasa, jaMgalaatalyaa ranafuxlaaMnaI Dvarlaolyaa vaolaI, taao Aaolaa gaarvaa, irmaiJama paDNaara paa{]sa AaiNa svacC inama-L JaalaolaI hvaa, yaaMcaa {paBaaoga Gaotaa Gaotaa taao ekx taasa kxsaa gaolaa AaiNa AamhI basapaya-Mta kxQaI Aalaao tao kxLlaoca naahI. taao AanaMd Sabdata vaNa-na kxrNa ASa@yaca Aaho. taovha malaa ek kxivataa saucalaI

Aaja vaaTtao paunha maRgaacyaa sarIta paihlyaa nhavao |

mama nayananaI [Md`Qanaucao rMga paunha maI pyaavao ||1||

Aaja vaaTtao BaavaMDasavao paavasaata ihMDavao |

TpaTpaNaa%yaa paagaaoLËaMnaa mauzIta maI pakxDavao ||2||

Aaja vaaTtao ranaamaQyao svacCMdo ivahravao |

paanaavarcyaa hrIta CTaMnaa AMgaavartaI lyaavao ||3||

Aaja vaaTtao ranafuxlaaMnaa KauDUnaI maI Gyaavao |

maadkx tyaacyaa vaasaamaQyao Baanaca hrpaavao ||4||

Aaja vaaTtao KaLKaLNaa%yaa AaoZËakxazI basaavao |

sausvar tyaaMcyaa naadamaQyao rMgaunaIyaa jaavao ||5||

Aaja vaaTtao paunha ekxda maagao vaLunaI jaavao |

gata saaOKyaacao AmaRtaibaMdU AaoMjaLIta maI Gyaavao ||6||

ivajayaa dMDo

8 maaQavaI

saUya-dovaacaI AartaI

jaya dova jaya dova jaya saUya-dovaa

ra~aMidna caalatasao taumacaI janasaovaa… ||QaR||

QaDQaDtaI QagaQagataI kxaoTËanaukxaoTI

ANauroNaU pa`sfuxTtaI inata taumacyaa paaoTI

jaaLUnaI inajaAMtar {]jaa- ivaEvaalaa

do{]naI paaoYaItaa ‘dova’ taumhI Jaalaa… ||1||

taapauvanaI saagarjala vaafxvataa taumhI

vaafoxcaa paa{]sa taao Aaolaivataao BaUmaI

BaUmaIcyaa AÙaanao jaIvasaRYTI fuxlatao

ya&aanao taumacyaa ho jaIvacak`x ifxrtao… ||2||

naomaanao {gavaUnaI saRYTI {jaLItaa

haotaaca kxayaa-caI paUtaI- maavaLtaa

ifxrNaa%yaa paRqvaIlaa Ptaucak`x dotaa

‘tapa’ taumacao inatya caalao naa qakxtaa naa caukxtaa… ||3||

pa`aNaaMcyaa paaMcaI hI laavauinayaa jyaaotaI

AaovaaLU taojaalaa taumacyaa AartaI

taaoYaaonaI Aamhalaa AaSaIva-ca Vavaa

AvaGao jaga haca ekx pairvaar vhavaa… ||4||

baaLkRxYNa kuxlakxNaI- (8à3à1991)

7 SaofxalaI

Aamacaa paairjaata

Aamacao icarobaMdI Gar va daratalaa paairjaata yaaMcaa kxaoNaI sahjahI {llaoKa koxlaa tar maaJyaa manaI maa~a taao ekx jabardsta maaohaoL caalaavaUna jaataao. jaunyaa smaRtaIMcyaa taara {gaIcaca JaMkxartaata.

Aamacyaa yaa kxaokxNacyaa Garacyaa pairsarata Aajaubaajaulaa Aalaao kxI yaa paairjaatakxacyaa AazvaNaInao AgadI kxahItarI Bar]na Aalaolao Asatao. qaaoDËaca vaoLata tyaacao dSa-na haoNaar mhNaUna hurhur daTUna raihlaolao Asatao. ha pa`aja@ta maaJaa AgadI baalaima~a. maaJyaa AazvaNaIpaasaUna taao yaa jaagaI Asaa Qyaanasta {Baa Aaho. Aamacyaa baraobarca taao lahanaacaa maaoza Jaalaa. pataJaDIcyaa jaanaovaarI maaca- yaa kxaLata taao AgadI raoDavataao, inaYpaNa-haotaao. AgadI hataapaayaacyaa kxaDËa JaalyaasaarKyaa idsaU laagataao. eKaaddusaro fUxla Tpakxna KaalaI Takxtaao. taovha vaaTtao ha AEa`u ZaLtaao Aaho. vasaMtaPutauta paunha tarartaao, taar]NyaacaI {BaarI Qartaao. sahs~a pauYpaaMnaI Dvartaao. hsaU laagataao. ra~aI kxLËaMcaI AaoMjaL Bar]na {Baa zakxtaao taovha AasamaMta sauvaasaanao QaUMd kxrIta Asataao.

gaolyaa AazvaDËatalaIca AamacaI BaoT saaMgataao. saDkxolagata {tarlaao tar naukxtaIca pahaT vhayalaa laagalaolaI. sava-~a AMQaar. paXaaMcaI {gaIcaca qaaoDI cauLbauL saUr] JaalaolaI. AgadI naIrva SaaMtataa, maaJyaa baalaima~aalaa BaoTayalaa maIhI {tsaukx. Garacyaa qaaoDa javaL yaotaao taao maMdmaQaur sauvaasaacaI ASaI ekx laaTca AMgaavar yaotao kxI maI manaaomanaI samajataao kxI ho maaJyaa baalaima~aacao svaagatar]paca Aaho. Garata paa{]la TakxNyaapauvaI- ivajaocaa Jaaota tyaacyaavar TakUxna tyaalaa nyaahaLtaao va maI Aalyaacao saaMgataao. jaaga`NaamauLo sakxaLI jara {SaIraca {ztaao. tar kxaya saMpaUNa- AMgaNaca paaMZ%yaaSauBa` fuxlaaMnaI gacca Barlaolao. yaa maaJyaa ima~aanao maaJyaasaazI AgadI paayaGaDËaca AMqarlaolyaa. yaa svaagataanao maI paar BaaravaUna jaataao. yaa maaJyaa ima~aacyaa KaupaKaupa jaunyaa AazvaNaI kxaZta rhataao.

Aamacyaa baalapaNaIcaa kxaL. mhNajao paar AQa- Satakx maagao jaa. tyaakxaLI gaavaaMta maMgaLagaaOrI va AaYaaZEa`avaNaatalaI va`tavaOkxlyao {tsava QaUmaQaDa@yaata caalaayacao. paairjaatakxhI paanaafuxlaaMnaI Dvarlaolaa paavasaacyaa saMtata Qaarata svacC, sauMdr, sausnaata fuxlaaMcaI paKarNa Qar]na raihlaolaa. gaavaatalyaa naukxtyaaca lagna Jaalaolyaa navyaa navhaLIcyaa vaSaoLyaa maMgaLagaaOrIsaazI fuxlao paanao gaaoLa kxrayalaa Aamacyaa GarI yao{]na icavaicavataahota. {gaacaca kxahItarI qaÕamaskxrI kxrtaahota. navyaa jaIvanaanauBavaacaa KaLaL savaa-Mcyaa AMgakxaMtaIta, caoh%yaamaaoh%yaavar daTlaa Aaho. malaa vaaTayacaM Aamacaa paairjaata yaa savaa-MkxDo AinaimaYa nao~aaMnaI baGataaoya. [ta@yaata kxaoNaI tar]NaI tyaalaa Qar]na gadagada hlavatao. tyaalaa caTkxna jaaga yaotao AaiNa taao Sahartaao. sahs~apauYpaaMcaI {QaLNa kxrtaao. hasyaacao caaohaokxDo kxarMjao.

Aokx majaoSaIr AazvaNa yaotaoya. taao kxala ina Aamacao vaya vas~asaMskRxtaIcyaa AilakxDcao. yaa vayaacyaa maulaamaulaIMnaa {GaDobaMba ifxrayalaa ina:saMkxaoca. Aamacyaa pa`aja@taaKaalaI ASaI ekx mau@ta TaoLI. malaa kxaya vaaTlao na kxLo. paNa tyaatalyaaMca Aokxa maulaamaulaIMcyaa jaaoDIlaa pa`aja@taaKaalaI {Bao rhayalaa saaMigatalao ina gadgad pa`aja@ta hlavalaa. tyaa jaaoDIvar hjaarao pauYpaaXataaMcaI {QaLNa. AamhI sava- AaorDtaao “taumacao lagna laagalao. SauBamaMgala saavaQaana.” dovaaMnaIca AXataa Takxlyaa. “navaranavarI” AXarSa: laajalaolaI. AjaUnahI AazvaNaIsarSaI dRSya saakxartao.

Aamacyaa caar ipaZËa pa`aja@taanao paaihlyaa. maulabaaLI mauMba[-laa inaGaalaI kxI tyaanao saaEa`u inaraopa Vavaa. GarI AalaI kxI fuxlaaravao. Asao ho Anaokx vaYa- caalalao Aaho. paNa “jaatao AV SakuMxtalaa paitagaRho

savao-rnau&aayataama|” yaa qaaTacaa pa`saMga maa~a tyaanao paaihlaolaa naahI. kxarNa Aamacyaa yaa icarobaMdI Garanao vaQaucaI paazvaNaIca kxQaI kolaolaI naahI. tyaamauLo vaLunavaLuna saaEa`unayanaaMnaI tyaajakxDo pahaNaarI vaQau tyaanao paaihlaolaI naahI. Aataa AamhI tyaacyaa mauLaSaI sauMdrsaa icarobaMdI caaOqara baaMQalaa Aaho. GarasaarKaa. kxarNa Aamacyaa icarobaMdI Garacao AaiNa tyaacao [takox AtauT naatao Aaho. AjaunahI AamacaI naatavaMD r]sauna basaayalaa hIca jaagaa pasaMta kxrtaata. tyaaMnaa maaihta Asata kxI paairjaata fuxlaaMcaI Alagad TpalaI Dao@yaavar maarNaar ina Aapalyaalaa hsaayalaa laavaNaar.

sa. SaaM. dataar

16 maillakxa

saahobaacaI A^Tma ba^ga

ANauSai>x, {jaa-Sai>

kxI XaopaNaas~ao mahakxaya

saahobaaMcyaa ipaSavaIta

Aaho tarI kxaya?

ivaTkxI, maLkxI vaYaa-caI

paNa ipa`ya saKaI taI tyaaMcaI

saahobaaMcyaa hataavar itacao AZL Qa`uvasqaana

=dyaacyaa javaiLkoxcaa

Dusa%yaa kxaoNaa naahI maana

inavaR

tyaaMcyaa saMgao carNaarI

maa~a naaita caraima mhNaNaarI

kuxzo daNao, kuxzo caNao

paoZo bafxI- AaiNa fuxTaNao

sadacao caaocaIta kxahI baahI

saayabaaMnaa tyaaivanaa rahvata naahI

AapaNa {paaSaI rhataata

italaa maa~a Barvataata

idvasa saMpataao AazvaU laagatao

saahobaaMnaa Gardar

saaobata ipaSavaI gaaola baaLsaodar

parta taoca {Va hao[-la

saaoba saMgao ipaSavaIbaa[-

taaoca taaza taaoca r]baaba

jaana jaa[- par ipaSavaI na do[-

gaaobaa-caaovhnaohI idlaI

ipaSavaI yaoltaisanacyaa hataI

saahoba ekx ivanaMtaI AapaNahI Va naa

taI kxaoNaa hataI

(QaumaosaahobaaMcaI ipaSavaI)

sa. SaaM. Dataar

16 maillakxa

manaaogata

“yaMda saaosaayaTI Dolaa maaozËa maaNasaaMcao naaTkx haoNaar naahI Asao eokxlao”

“hllaI paUvaI-caa {tsaahca raihlaa naahI paUvaI- ekx maihnaa AaQaI kxLayacao kxI naaTkxacaI taalaIma saur] JaalaI, paNa gaolao tao idvasa. pa`yatna koxlaa tar s~aIpaa~a imaLtaIlahI. paNa paur]Yapaa~a kxaoNaI pauZoca yaota naahI. AgadI Aaja-va koxlaI tarI haokxar imaLta naahI. {

“maaozËaMcyaa naaTkxaiSavaaya saaosaayaTI Do! Co majaa yaoNaar naahI. paur]Yapaa~aaKaorIja eKaado naaTkx inavaDlao tar…”

Ahao paNa fx@ta maulaaMcao kxrmaNaukxIcao kxaya-k`xma Jaalao tar ibaGaDtao kuxzo? naaTkxca paaihjao ha kxsalaa Aaga`h! yaa inaima

“idvaaLI, kxaojaaigarIlaa yaotaaoca kxI AapaNa sava-jaNa paNa naaTkxacaI majaa vaogaLIca.”

“evaZoca vaaTtao tar eKaado vyaavasaaiyakx naaTkxkxaraMcao naaTkx zovalao kxI Jaalao, ekx~a basaUna baGaU.”

“tyaata kxsalaI majaa, sahainavaasaataIla sadsya naaTkxata kxamao kxrtaata taovha tao Aapalao naaTkx vaaTtao. tyaacaI sar kxSaI yaoNaar? taI naaTkxo naaTkxgaRhata jaa{]nahI baGataa yaotaata.”

AamhI sava-jaNaI gappaa maarta Asataanaa yaa naa tyaa kxarNaamauLo saaosaayaTI Docaa ivaYaya inaGaayacaa AaiNa pauvaI-caa saaosaayaTI Do AaiNa Aajacaa yaavar taulanaatmakx saaQakx baaQakx na saMpaNaarI cacaa- saur] vhayacaI.

manaata Anaokx ivacaar {d\Bavalao Karca laaokxaMcaa ivaSaoYata: maaozËa laaokxaMcaa {tsaah kxmaI Jaalaa Aaho kxa? yaa ipaZIlaa vyavasaayaXao~aanao [takox jaKaDUna zovalao Aaho kxI [cCa AsalaI tarI inavvaL vaoLocyaa ABaavaI taalamaIMnaa yaoNao Sa@ya nasatao. AaiNa taalamaIiSavaaya naaTkx kxsao haoNaar?

sahinavaasaataIla AapalaI pauZcaI ipaZI AapaAapalyaa Xao~aata pa`gaita kxrIta Aahota ho inaiva-vaad Aaho. ekMxdrIta jaIvanaca QaavapaLIcao Jaalao Aaho ho hI taovaZoca satya Aaho. ZaobaLmaanaanao paahtaa pauZcaI ipaZI svataM~a vyavasaayaata gauMtalaolaI Aaho. AaiNa ekxda svata:caa vyavasaaya mhTlaa kxI AapaNa varvar paahtaa kxaoNaacyaa taabyaata nasataao, paNa vaoL maa~a satata Aapalaa taabaa Gaota Asataao.

{tsaah kxmaI Jaalaa Aaho kxa vaoLocaI sababa saaMgata Aahota yaavar fx@ta cacaa- na kxrtaa, vaYaa-nauvaYao- caalata Aalaolaa AaiNa AajahI AnaokxjaNa {paisqata rhata AsaNaara ‘Aapalaa saaosaayaTI Do’ vaogaLËa pawtaInao saajara kxrtaa yao[-la kxa? yaa ivaYayaI kxahI jaNaaMnaa ivacaarlao (vaoLocyaa ABaavaI jaovaZo jamalao taovaZËaMnaa) taovha baroca payaa-ya saucavalao gaolao. tyaacaa gaaoYavaara namaUd kxolaa Aaho. savaa-Mcyaa ivacaaraMnaa caalanaa doNyaasaazI. yaa payaa-yaI saucanaa Aahota AaNaKaInahI payaa-ya saucavalao jaavaota mhNaUna kxolaolaI saur]vaata, smariNakoxcyaa inaima

1. qaaoDËa idvasaata naaTkx inavaDUna maga tao basavaNaM hoca mauLata kxzINa kxama Aaho. tyaasaazI saaosaayaTI Docyaa AaQaI ikxmaana daona taIna maihnao naaTkxacaI taalaIma saur] vhayalaa hvaI. mhNajao vaoL va [cCaSai>x yaaMcaa maoL basavataa yao[-la. naaTkxacaI taalaIma daona taIna maihnao fx@ta Sainavaar

rivavaar zovalyaasa SaovaTcaI QaavapaL kxravaI laagaNaar naahI. tasaoca maaozo daona taIna AMkxI naaTkx basavaNao kxzINa jaata Asaola tar ekxaMikxkxa, ekxpaa~aI pa`yaaoga, ivaivaQa naaTËpa`vaoSa Aqavaa qaaoDËaca BaUimakxa AsalaolaI naaTkox pa`yaaogaatmakx kxr]na baGaayavaasa hrkxta naahI.

2. naaTkx basavaNaM Sa@ya nasaola, vaoLocyaa ABaavaI jamata nasaola tar 18 tao 60 vayaaogaTasaazI Anaokx kxaya-k`xmaaMcyaa spaQaa- zovaavyaata. {dahrNaaqa-:

· Aaovyaa ivaivaQa rcanaota, ivaivaQa ZMgaata gaa{]na jaunyaatalaa gaaoDvaa kxayama zovaNao

· Aa[- maulagaI, saasaU sauna, baihNa Baa{], navara baayakxao, saasara sauna, saasara jaava[-, saasaU jaava[-, ASaa jaaoDËaMcaa spaQaa-tmakx Aqavaa spaQao-iSavaaya kxaya-k`xma

· sava- ipaZIMcao pa`aitainaQatva AsaNaarI ekx kximaTI naomaUna tyaaMcyaataIla ivacaaraMcao Aadana pa`dana hao{]na kxaya-k`xma zrvalao jaavaota. yaamauLo jaunao tao saaonao, maQalyaa ipaZIcaa saMimaEa` kxlpanaaivalaasa va navaIna ipaZIcaa navaa {nmaoYa ekxi~ata yaotaIla.

3. saVisqataIta mahtvaacao ivaYaya inavaDUna tyaavar vatkRxtva spaQaa- Aayaaoijata kxrNao. SaaLa, mahaivaValayaata ikMxvaa [tar izkxaNaI Baaga GaoNaa%yaaMnaa Aapalyaaca AaMgaNaata Aapalyaa laaokxaMsamaaor baaolaNao kxdaicata AavaDola.

4. naaTkx haoNaar nasaola tar tyaavar haoNaara Kaca- saaosaayaTI Docyaa idvaSaI Aayaaoijata kxrNyaata yaoNaa%yaa jaovaNaasaazI vaaparlyaasa kxmaI AakxaramauLo AnaokxjaNaaMnaa sahBaagaI haotaa yao[-la.

naaTkx mahtvaacao, hvaohvaosao vaaTNaaro paNa Sa@yaca nasaola tar ho payaa-ya kxr]na baGaNyaasa hrkxta naahI Asaaca saur haotaa.

(gaaOrI jaaoSaI, Ea`IkRxYNa jaaoga, AnauraQaa jaaoga, ivajayaa dMDo, kuMxda saamaMta va jayaMta sauLo yaaMcyaaSaI Jaalaolyaa saMvaadataUna)

pa`itamaa hvaaladar

19 maillakxa

jaga kxsaM caalataM

jaga kxsaM caalataM?

ASaI maaNasaM BaoTtaata mhNaUna jaga caalata ||

pa`kxaSaacaa ikxrNahI nasalaolyaa +a AayauYyaata

kuxNaItarI AaQaar dota, kuxNaI ivaEvaasa fuxlavata

kxQaI pa`omaacaI barsaata haotao, tar kxQaI sauKaacaa vaYaa-va haotaao

AaiNa mhNaUnaca jaga caalata |

sagaLIkxDoca fxsavaI dladla nasatao

maKamalaI ihrvaLhI BaoTtao vaaTota

rMgaIta, hsarI fuxlaohI {malalaolaI idsataata

vaa%yaacyaa JauLukxIvar taala Qarta AanaMdanao Daolataata

AaiNa mhNaUnaca jaga caalata |

idvasaanauidvasa, vaYaa-nauvaYa-, yaugaanauyaugao

QagaQagatyaa, rNarNatyaa {nhaLËanaMtar

vaYaa-Ptau yaotaao, sarIvar sarI naRtya kxrtaata

qaMDsaa Aaolaavaa dotaata sauKad

gaarvaa sauKad AaNataata

AaiNa mhNaUnaca jaga caalata |

ha navacaOtanyaacaa AaivaYkxar

=dyaata fuxlavataao svaanaMd, manaalaa {maod dotaao

tyaa XaNaI AMtarMgaataUna Sabd yaotaata

“[qalao sava- inavaDuMga inaYkMxTkx haotaIla

ihMs~a paSau Aapalao k`xaOya- saaoDUna dotaIla

maaNasaM XamaaSaIla haotaIla, tyaacavaoLI

tyaacyaa naatyaatalaM maaQauya-, saaOMdya-, Kaulaola

AaiNa taovhaca ho AarspaanaI jaga

caalata rahIla, AnaMta Anaaidkxala |

maga dahI idSaaMnaa GaumataIla saUr

satyama\ iSavama\ sauMdrma\ ||

ekx saBaasad